Sosyolohikal na Pagsusuri sa mga Piling Nobela ni Lualhati Bautista: Kagamitang Pagtuturo

Authors

  • Melecio V. Tagapia Jr. Teacher I, Ambassador Pablo R. Suarez Jr National High School, Bohol, Philippines Author

DOI:

https://doi.org/10.65339/talos.V1.I2.2

Keywords:

Batas Militar, Feminismo, Kagamitang Panturo, Kolonyalismo, Panitikang Filipino, Patriyarkiya, Postkolonyalismo, Sosyolohikal Na Pagsusuri

Abstract

Ang pag-aaral na ito ay naglalayong suriin ang mga sosyolohikal na aspekto ng tatlong piling nobela ni Lualhati Bautista—Gapô, Bata, Bata… Pa’no Ka Ginawa?, at Dekada ’70—upang matukoy ang mga nangingibabaw na elementong pampanitikan, temang panlipunan, at pagpapahalagang magsisilbing batayan sa pagbuo ng mungkahing kagamitang panturo sa panitikang Filipino. Ginamit ang kwalitatibong pagdulog at deskriptibo-analitikal na disenyo na nakabatay sa mga teoryang Sosyolohikal, Feminismo, Marxismo, at Postkolonyalismo. Isinagawa ang dokumentaryong pagsusuri gamit ang Content Analysis Checklist, Thematic Analysis Guide, at Krayterya sa Pagsusuri ng Pagpapahalagang Moral. Sinuri ang mga datos sa pamamagitan ng kwalitatibong pagsusuri sa nilalaman, tematikong pagsusuri, at integratibo at komparatibong pagsusuri. Natuklasan na nangibabaw sa Gapô ang kolonyalismo, rasismo, at krisis sa pagkakakilanlan; sa Bata, Bata… Pa’no Ka Ginawa?, ang patriyarkiya, kalayaan, at pananagutan ng kababaihan; at sa Dekada ’70, ang politikal na pagkamulat, aktibismo, at karanasan sa panahon ng Batas Militar. Lumitaw din ang mga pagpapahalagang kultural, pampolitika, pang-ekonomiya, at pang-espiritwal na nagpapakita ng ugnayan ng personal na karanasan at lipunang Pilipino. Iminumungkahi ang paggamit ng mga nobela bilang kagamitang panturo at pagpapalawak ng pagsusuri sa iba pang akdang pampanitikan. Kaugnay ang pag-aaral sa SDG 4 (De-kalidad na Edukasyon), SDG 5 (Pagkakapantay-pantay ng Kasarian), at SDG 16 (Kapayapaan, Katarungan, at Matatag na mga Institusyon). Ang potensiyal na ambag nito sa napapanatiling pag-unlad ay nakatuon sa pagpapaunlad ng edukasyon, pagpapahalaga sa kulturang Pilipino, at pagpapalalim ng kamalayang panlipunan. Gayunman, hindi pa nasusukat ang aktuwal na bisa ng mungkahing kagamitang panturo sa pagkatuto ng mga mag-aaral.

References

A. J. Llave, “Competitive advantage, strategic management practices, and business sustainability: Inputs to business competency framework,” International Journal of Research Studies in Management, vol. 11, no. 9, pp. 1–16, 2023, doi: 10.5861/ijrsm.2023.1119 DOI: https://doi.org/10.5861/ijrsm.2023.1119

Arbasto, M. L. L. (2019). Katotohanang panlipunan sa mga piling maikling kuwentong Pilipino ni Vicente Sotto, Sr.: Isang pamaksang pagsusuri. ACADEME University of Bohol Graduate School and Professional Studies Journal, 15(1), 28–53. https://doi.org/10.15631/aubgsps.v15i1.143 DOI: https://doi.org/10.15631/aubgsps.v15i1.143

Bañez, M. M., Sarmiento, M. B., & Bañez, R. M. (2019). Cognitive models and literary competence of junior high school students. PUPIL: International Journal of Teaching, Education and Learning, 3(1), 258–280. https://doi.org/10.20319/pijtel.2019.31.258280 DOI: https://doi.org/10.20319/pijtel.2019.31.258280

Besmonte, M., Galang, M. R., Roque, M., & Santos, J. (2025). Re-evaluating Lualhati Bautista: Prose and criticism in Philippine literature. Psychology and Education: A Multidisciplinary Journal, 34(7), 857–860. https://doi.org/10.70838/pemj.340707 DOI: https://doi.org/10.70838/pemj.340707

Bradbury, R. (2021). Fahrenheit 451. In Routledge eBooks (pp. 129–141). https://doi.org/10.4324/9781003235750-14 DOI: https://doi.org/10.4324/9781003235750-14

Caliboso, J., Bagalay, B., Santiago, M. G., Bayan, R., Aguinaldo, I., & Belo, J. (2025). Literary texts as cultural tools: A study on contextualized learning strategies in Philippine higher education. International Journal on Culture, History, and Religion, 7(SI2), 340–355. https://doi.org/10.63931/ijchr.v7iSI2.205 DOI: https://doi.org/10.63931/ijchr.v7iSI2.205

Cole. (2018). Introduction to the sociology of knowledge. https://www.thoughtco.com/sociology-of-knowledge-3026294

Costes, M. R. L. (2024). Social masks and identity construction in Lualhati Bautista’s Bata... Pa'no Ka Ginawa? Randwick International of Education and Linguistics Science Journal, 5(2), 386–393. https://doi.org/10.47175/rielsj.v5i2.978 DOI: https://doi.org/10.47175/rielsj.v5i2.978

Daniels, H. (2023b). Literature circles: Voice and choice in book clubs and reading groups. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781032681504 DOI: https://doi.org/10.4324/9781032681504

de Beauvoir, S. (1949). The second Gallimard. https://archive.org/details/1949SimoneDeBeauvoirTheSecond

Eustaquio, M. T., Clemente, R., Joaquin, M., Manaois, F. R., Alih, C., & Tulawie, A. (2025). Reimagining pedagogy through cultural narratives: Integrating Philippine literature in higher education classrooms. International Journal on Culture, History, and Religion, 7(SI2), 262–277. https://doi.org/10.63931/ijchr.v7iSI2.203 DOI: https://doi.org/10.63931/ijchr.v7iSI2.203

Fernandez, K. L. (2019). Kritikal na papel: Pagsusuri ng isang kontemporaryong nobelang Filipino, Si Amapola sa 65 na kabanata ni Ricky Lee. Unibersidad ng Pilipinas Diliman. https://bit.ly/2R4lLU

Johnson, A. P. (2022). The human dimension in education: Essential learning theories and their impact on teaching and learning. Rowman & Littlefield. https://doi.org/10.5771/9781475852745 DOI: https://doi.org/10.5771/9781475852745

Klarer, M. (2023). An introduction to literary studies. Routledge. https://doi.org/10.4324/9781003133025 DOI: https://doi.org/10.4324/9781003133025

San Juan, E., Jr. (2022a). Lakas ng feministang makabayan laban sa patriyarkang diktadurya ng imperyo: Pagsubok sa interpretasyon ng Dekada ’70 ni Lualhati Bautista. Akda: The Asian Journal of Literature, Culture, Performance, 2(1), 1–18. https://doi.org/10.59588/2782-8875.1028 DOI: https://doi.org/10.59588/2782-8875.1028

San Juan, E., Jr. (2022b). Pagdulog sa ’Gapo ni Lualhati Bautista: Rasismo, maskulinistang ideolohiya, at himagsik ng anakpawis sa isang alegoryang pambansa. Malay Journal, 34(2), Article 3. https://doi.org/10.59588/2243-7851.1050 DOI: https://doi.org/10.59588/2243-7851.1050

Downloads

Published

2026-09-24

How to Cite

Tagapia Jr., M. V. (2026). Sosyolohikal na Pagsusuri sa mga Piling Nobela ni Lualhati Bautista: Kagamitang Pagtuturo. TALÓS: Philippine Journal of Language, Culture, and Sustainable Development, 1(2), 6-11. https://doi.org/10.65339/talos.V1.I2.2